{"id":1118,"date":"2016-02-22T17:09:01","date_gmt":"2016-02-22T17:09:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.markmarkmast.nl\/?page_id=1118"},"modified":"2016-02-22T18:45:15","modified_gmt":"2016-02-22T18:45:15","slug":"nico-verhoeven-1925-1974","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.markmarkmast.nl\/index.php\/nico-verhoeven-1925-1974\/","title":{"rendered":"Nico Verhoeven (1925-1974)"},"content":{"rendered":"

Voor mij was Nico Verhoeven niet direct een aansprekende persoonlijkheid. Ik vond hem als puber aanstellerig,\u00a0wereldvreemd. Toch was dat niet de hele werkelijkheid. Hoewel hij in de eerste plaats dichter was, werkte hij ook als briljante recensent van het (toen nog) dagblad De Tijd. Later was hij de stuwende kracht achter het Instituut voor Industri\u00eble Vormgeving te Eindhoven en kon \u00e1 l’improviste\u00a0voor een volle zaal een anderhalf uur durend betoog houden over straatmeubilair. Kortom, hij was veelzijdig begaafd.\u00a0Zijn bestaan werd gekenmerkt door tegenstellingen. De man die de avant-garde van het industrieel design\u00a0promootte, leefde zelf in\u00a0een\u00a0oud pand\u00a0aan de Laurierggracht 8 te Amsterdam (het huis waar Breitner nog had gewoond) en scharrelde daar in een gammel\u00a0keukentje met spulletjes die niet antiek waren maar gewoon oud, onhandig, nauwelijks bruikbaar. Niets moderns te vinden. Verder was\u00a0hij, die om het minste of geringste in tranen uitbarstte, een\u00a0bevlogen rokkenjager.
\nHij kwam ons leven binnen nadat hij in De Tijd een uiterst diepzinnige recensie had gepubliceerd van Vrome Heidenen, het tweede boek van mijn moeder. Met zijn gedichten kon ik niets beginnen. Tragisch genoeg opende zijn po\u00ebzie zich voor mij pas na zijn dood. En die ontdekking was hevig. Hij hoorde als dichter zo halfhalf bij de Vijftigers, was bevriend met Vinkenoog, Lucebert, Kouwenaar, Schierbeek, Nooteboom\u00a0en andere prominenten uit die beweging. Daarbuiten was hij ook tamelijk\u00a0close met Reve en Mulisch. Hij hoorde\u00a0overal echter maar half bij omdat zijn gedichten een hermetische spiritualiteit vertegenwoordigden, iets dat in die jaren eigenlijk als een gepasseerd station werd beschouwd. Wat mij betreft verleent juist die inhoud in combinatie met uitzinnig rake metaforen, zijn po\u00ebzie haar grandeur. Een voorbeeld:<\/p>\n

Gaandeweg<\/strong><\/p>\n

\"Nico

Nico Verhoeven<\/p><\/div>\n

Wij zijn zo veel zo weinig voor elkander,
\nwij zijn elkaar als wegen toebereid
\nen gaandeweg weet zich de een de ander
\n<\/span>om gaandeweg te worden weggeleid.<\/span><\/p>\n

de avond valt over de wegen schaarloos
\nde avond valt, wij zijn verwezenen,
\nde avond, zwijg en hoor nu het verwaarloosd
\nverwaaide zingen der ontrezenen:<\/p>\n

reis diep de nacht in, u ontvalt nog heden
\nde heugnis aan wat gij waart als wij,
\nwij zijn verloren en wij zijn verleden,
\nde morgen vindt ons en wij zijn voorbij.<\/p>\n

er is geen doel, er is alleen bewegen,
\ner is geen weg, er is alleen gebaar,
\ngebenedijd gebed, aan niets gelegen,
\nzo zijn wij niets en alles voor elkaar.<\/p>\n

Maar ook iets schijnbaar eenvoudigs als het zien van een kraandrijver aan het werk in de haven, kon hij op een unieke wijze op een hoger plan tillen:<\/p>\n

Brief<\/strong><\/p>\n

Liefste, ik kan niet in mijzelf bewegen,<\/em>
\n sta langs uw haven als een kraan geheven,<\/em>
\n zwaai met mijn arm door een verlegen hemel,<\/em>
\n schep erts en zwaai en sta in wezen pal.<\/em><\/p>\n

Liefste, ik ben de kraan en haar bedienaar:-<\/em>
\n de hoge man op het geheim gestoelte<\/em>
\n ten prooi aan zijn haast goddelijk beheersen<\/em>
\n der draaiformule van zijn hecht heelal.<\/em><\/p>\n

Hij is de spil en die de spil doet draaien,<\/em>
\n de God, in staat naar rechts en links te zwaaien<\/em>
\n terwijl Hij ’t onbewogen gadeslaat.<\/em>
\n Hij kan alleen niet in zichzelf bewegen,<\/em>
\n hij komt zichzelf nooit op een ronde tegen,<\/em>
\n hij is onvrij tot in zijn scheppingsdaad.<\/em><\/p>\n

P.S.<\/em><\/p>\n

Hij is als ik, liefste, maar dan verzwegen.<\/em>
\n Hij is als wij, liefste, maar dan kordaat.<\/em>
\n Hij is de liefde, liefste, monomaan<\/em>
\n Hij is een kraan.<\/em><\/p>\n

Hoewel Verhoeven meerdere dichtbundels publiceerde en enkele literaire prijzen kreeg, is zijn po\u00ebzie thans goeddeels vergeten. Ten onrechte, naar mijn diepe overtuiging. En het spijt mij nog altijd, dat ik de kans gemist heb om me tegenover hem\u00a0over zijn gedichten uit te spreken.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Voor mij was Nico Verhoeven niet direct een aansprekende persoonlijkheid. Ik vond hem als puber aanstellerig,\u00a0wereldvreemd. Toch was dat niet de hele werkelijkheid. Hoewel hij in de eerste plaats dichter was, werkte hij ook als briljante recensent van het (toen nog) dagblad De Tijd. Later was hij de stuwende kracht achter het Instituut voor Industri\u00eble […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1118","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.markmarkmast.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.markmarkmast.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.markmarkmast.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.markmarkmast.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.markmarkmast.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1118"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.markmarkmast.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1141,"href":"https:\/\/www.markmarkmast.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1118\/revisions\/1141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.markmarkmast.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}